%META:TOPICINFO{author="MariuszNowostawski" date="1055912519" format="1.0" version="1.1"}% %META:TOPICPARENT{name="WebHome"}% Andrzeju, to ponizej to tylko przyklad - to twoj obszar, edytujesz go i organizujesz wg swoich upodoban!

Rehabilitacja Rekapitulacji

List przewodni

Niniejszy artykuł należy traktować jako wersję roboczą o kilku nietypowych zadaniach.

Przede wszystkim ma on zastąpić tekst interdyscyplinarnej rozprawy doktorskiej na stopień doktora nauk technicznych obronionej w 1987r. (- także dostępny w formie elektronicznej.) Merytoryczną treścią tej rozprawy był jednak problem biologiczny, który dla poprawienia czytelności dla właściwych odbiorców musiał być inaczej opisany. Z różnych powodów udało się to dopiero teraz i to jeszcze nie w zadawalającej formie. Podstawową trudnością jest brak dostatecznego kontaktu autora ze środowiskiem biologów, pokonaniu tego uciążliwego problemu ma służyć niniejszy wstępny tekst do dyskusji.

Temat podjęty w przedstawianej pracy jest tematem tabu od prawie wieku. Wielokrotne próby publikacji lub podjęcia poważniejszej dyskusji jak na razie nie pokonały tego problemu. To doprowadziło mnie do postawienia tego problemu jako interdyscyplinarnej rozprawy doktorskiej, której recenzji w aspekcie biologicznym odważył się podjąć prof. Adam Urbanek. Minęło od tego 16 lat i najwyższa pora skutecznie opublikować przecież nie: trywialne i nie: mało ważne wyniki, czego bez pomocy środowiska chyba nie uda mi się dokonać.

Jako inna forma rozprawy tekst niniejszy pozostawia numerację rysunków zgodną z wprowadzoną w rozprawie. Jest to konieczne na tym etapie, gdyż rysunki te są podstawowymi wynikami, jest ich bardzo dużo, planuje się sięganie do nich z różnym poziomem szczegółowości a ich numeracja nie jest sekwencyjna, tylko stanowi klucz opisowy. W samym tekście zamieszczono kilka rysunków powstałych już po obronie; w celu uniknięcia niejednoznaczności użyto dla nich numeru 6, zwolnionego przez temat wyłączony obecnie z omawiania i dyskusji. W tym stanie tekst, zdaniem autora, nadaje się do pierwszego czytania bez sięgania do zewnętrznych zbiorów dokumentacji. Dla jego dokładniejszej analizy wystarczy. Wybór rysunków”, który ma około 32 MB i zawiera skany – pliki typu jpg najważniejszych rysunków – wydruków ploterowych. Pełniejsza dokumentacja zajmuje prawie 60 MB, a i to jest już materiałem zredukowanym w porównaniu z zawartością rozprawy i dokumentacją badań. Wybór” zawiera przewodnik – zestawienie wyników i ich skrótowy opis – niezbędne uzupełnienie rysunków.

Streszczenie

Od prawie wieku "prawo biogenetyczne" Haeckla i zawarta w nim rekapitulacja filogenezy w ontogenezie jest w biologii tematem tabu, poruszanym w pisemnej dyskusji przez pojedynczych uczonych. Spowodowane jest to obaleniem jednego z filarów tej koncepcji, proponowanej przyczyny wzrostu ontogenezy na jej końcu – dziedziczenia cech nabytych. Nie udało się w porę wskazać innej przyczyny i cała konstrukcja wydawała się być w sprzeczności z podstawami genetyki. Rozwój wiedzy i opisu ontogenezy stworzył dopiero po czasie odpowiednie warunki, by dostatecznie wyartykułować i udokumentować sugestie Darwina, że właściwą przyczyną jest złożoność ontogenezy. W niniejszej pracy wykazano to drogą symulacji komputerowej, przywracając tym prawu biogenetycznemu prawo do obecności we współczesnej nauce.

Oczekiwania a żmudna droga kolejnych przybliżeń

Trudności drogi kolejnych przybliżeń w biologii

Dla fizyka jest oczywiste, że złożone zjawisko, zależne od wielu różnych czynników opisuje się stosując kolejne, coraz dokładniejsze przybliżenia. W tym celu szacuje się, które czynniki najsilniej wpływają na przebieg zjawiska i buduje się teorię ilościową ograniczoną do tych czynników, następnie bada się odstępstwa od obserwacji i próbuje się wyjaśnić je najważniejszymi z nieuwzględnionych czynników. W ten sposób powstaje ciąg kolejnych przybliżeń. Jest oczywiste, że obserwacja zawsze obarczona jest jakimiś, jeszcze nie uwzględnionymi czynnikami, ale po którymś przybliżeniu stopień dokładności oceniany jest już jako zadawalający lub mieszczący się w błędzie pomiaru.

W biologii trudność w zastosowaniu drogi kolejnych przybliżeń leży zazwyczaj w wielkiej liczbie czynników o podobnym wpływie na wynik, nie pozwalającej na oczywisty wybór kilku czynników prawie wystarczających do opisu oraz na braku podstaw do konstrukcji teorii ilościowej, niezbędnej do obiektywnej weryfikacji takiego wyboru. Trudność oceny opisu potęguje statystyczny charakter badanych prawidłowości, w których znalezione wyjątki nie falsyfikują tezy.

Rolę weryfikacyjną pełnią więc inne kryteria, głównie spójność i siła przekonywania teorii w wyjaśnianiu mechanizmu zjawiska. Nie są to jednak kryteria bezpiecznie obiektywne. Brak wymiernych podstaw oceny i opieranie się o subiektywne, obarczone emocjami oczekiwań i zawodu w obliczu znalezionych kontrprzykładów odczucia zadowolenia z teorii powoduje trudny do zrozumienia dla przedstawicieli innych nauk rozrzut przekonań naukowych w biologii.

Mimo tych trudności naturalną drogą poznania także w biologii pozostają kolejne przybliżenia uwzględniające coraz to mniej znaczące czynniki i wynikające z nich poprawki, problemem pozostaje ocena ich znaczenia i weryfikacja teorii wyjaśniających.

Reszta do edycji ;) Pytania i komentarze kierowac do AndrzejGecow.

-- AndrzejGecow - 18 Jun 2003